Bijgewerkt juni 2026

Jaarruimte berekenen 2026

Bouw fiscaal voordelig pensioen op

Bereken hoeveel je aftrekbaar kunt inleggen voor lijfrente of banksparen — met formule en voorbeelden.

Onafhankelijk
Geen provisie
Informatieve rekenhulpen
100% gratis

Je jaarruimte is het bedrag dat je in een jaar fiscaal voordelig mag inleggen voor je pensioen via een lijfrente of banksparen. Die inleg trek je af in box 1, waardoor je nu minder belasting betaalt. Hoeveel ruimte je hebt, hangt af van je inkomen van vorig jaar en hoeveel pensioen je via je werkgever opbouwt. Heb je een pensioentekort, dan ontstaat er jaarruimte.

De formule voor jaarruimte

De jaarruimte berekent de Belastingdienst met een vaste formule. Je hebt hiervoor drie gegevens nodig: je premiegrondslag, een vast opbouwpercentage en je factor A (de pensioenaangroei van vorig jaar, te vinden op je Uniform Pensioenoverzicht).

Jaarruimte = (opbouwpercentage × premiegrondslag) − (factor A × 6,27) − pensioenaangroei eigen beheer

De premiegrondslag is je inkomen minus de AOW-franchise. Het opbouwpercentage en de franchise worden jaarlijks vastgesteld; controleer de actuele waarden bij de Belastingdienst.

De kern: je neemt je inkomen, trekt daar de AOW-franchise van af (over dat deel bouw je al via de AOW "pensioen" op), vermenigvuldigt het restant met het opbouwpercentage en trekt vervolgens de pensioenopbouw via je werkgever eraf. Wat overblijft, mag je zelf aanvullen.

Stappenplan: zelf je jaarruimte bepalen

  1. 1

    Pak je inkomensgegevens van vorig jaar

    Gebruik je bruto jaarinkomen uit box 1, inclusief winst uit onderneming als je zzp’er bent.

  2. 2

    Trek de AOW-franchise af

    Over het franchisedeel bouw je al via de AOW op, dat telt niet mee voor de premiegrondslag.

  3. 3

    Zoek je factor A op

    Deze pensioenaangroei staat op je Uniform Pensioenoverzicht (UPO) van je pensioenfonds of verzekeraar.

  4. 4

    Vul de formule in

    Reken de jaarruimte uit, of gebruik de officiële rekenhulp van de Belastingdienst voor de exacte bedragen.

  5. 5

    Check je reserveringsruimte

    Heb je in eerdere jaren ruimte laten liggen? Dan mag je die alsnog inhalen, tot tien jaar terug.

Reserveringsruimte: inhalen van vorige jaren

Heb je in eerdere jaren je jaarruimte niet (volledig) gebruikt? Dan verdwijnt die ruimte niet meteen. Met de reserveringsruimte mag je de niet-benutte jaarruimte van de afgelopen tien jaar alsnog inhalen. Dit is vooral interessant als je nu een goed jaar hebt en in één keer een groter bedrag fiscaal voordelig wilt wegzetten.

Let op de volgorde: je vult eerst de jaarruimte van het lopende jaar, en pas daarna de reserveringsruimte. Voor de reserveringsruimte geldt een eigen jaarlijks maximum dat hoger ligt voor wie dicht bij de AOW-leeftijd zit.

Waarom is dit interessant?

Belastingvoordeel nu

Je inleg verlaagt je belastbaar inkomen. Bij een tarief van circa 37% krijg je dus een flink deel van je inleg terug via de aangifte.

Geen box 3 tijdens opbouw

Het opgebouwde lijfrentevermogen valt niet in box 3. Je betaalt dus geen vermogensbelasting over dit potje tijdens de opbouwfase.

Pensioengat dichten

Vooral zzp'ers en mensen zonder goede werkgeversregeling kunnen zo hun pensioentekort aanvullen.

Mogelijk lager tarief later

Na je pensioen is je inkomen vaak lager, waardoor je over de uitkeringen mogelijk minder belasting betaalt dan je nu aftrekt.

Veelgestelde vragen

Wat is jaarruimte precies?

Jaarruimte is de fiscale ruimte die je in een kalenderjaar hebt om extra pensioen op te bouwen met belastingvoordeel. Heb je een pensioentekort — bouw je via je werkgever te weinig pensioen op — dan mag je dat aanvullen met een lijfrente of banksparen en die inleg aftrekken van je inkomen in box 1.

Wat is het verschil tussen jaarruimte en reserveringsruimte?

Jaarruimte is de ruimte over het afgelopen jaar. Reserveringsruimte is de niet-gebruikte jaarruimte van eerdere jaren die je alsnog mag inhalen — in 2026 mag je tot tien jaar terugkijken. Eerst gebruik je je jaarruimte van het lopende jaar, daarna kun je de reserveringsruimte benutten.

Heb ik recht op jaarruimte als ik in loondienst werk?

Vaak wel een beetje. Ook als je via je werkgever pensioen opbouwt, is die opbouw zelden volledig. Het verschil tussen de maximaal toegestane opbouw en je werkelijke opbouw (de factor A op je pensioenoverzicht) bepaalt je jaarruimte. Zzp’ers zonder werkgeverspensioen hebben doorgaans de meeste ruimte.

Tot wanneer mag ik inleggen voor het belastingjaar?

Je inleg telt mee voor het jaar waarin je betaalt. Wil je jaarruimte over 2026 benutten, dan moet de premie in 2026 zijn afgeschreven. Voor de aftrek over een bepaald jaar geldt de inleg in dat kalenderjaar; controleer de exacte data bij je aanbieder en de Belastingdienst.

Wat gebeurt er fiscaal bij uitkering van de lijfrente?

De inleg is nu aftrekbaar, maar later betaal je belasting over de uitkeringen. Dit heet de omkeerregel. Het voordeel zit in het uitstel en in een vaak lager belastingtarief na je pensioen, plus het feit dat het opgebouwde vermogen niet in box 3 wordt belast tijdens de opbouwfase.

Geldkenner.nl redactie · bijgewerkt . De genoemde percentages en bedragen zijn indicatief. Gebruik voor de definitieve berekening de rekenhulp van de Belastingdienst.