Box 3 begrijpen en berekenen
Met schulddrempel en duidelijke aannames
Voor banktegoeden, overige bezittingen en kwalificerende schulden, zonder fiscale partner.
Wat deze berekening wel en niet zegt
Box 3 gaat over inkomen uit sparen en beleggen. Voor de voorlopige aanslag 2026 gebruikt de Belastingdienst forfaitaire rendementen volgens de overbruggingswetgeving. Dat is geen nieuw stelsel waarin ieder werkelijk rendement al automatisch wordt belast. Deze rekenhulp maakt de stappen inzichtelijk, maar is geen persoonlijke aangifte of definitieve aanslag.
Voorlopige box 3-indicatie 2026
Voor één persoon zonder fiscale partner, die heel 2026 in Nederland belastingplichtig is. Gebruik de waarden op 1 januari 2026, na toepasselijke bijzondere vrijstellingen. Geen partnerverdeling, emigratie of bijzondere situaties. Vul expliciet 0 in als een categorie niet van toepassing is; leeg is onbekend.
Vul niet zomaar alle leningen in: een eigenwoningschuld die in box 1 hoort, hoort hier niet bij. De tool trekt zelf de schulddrempel van €3.800 af. Neem alleen bezittingen en schulden mee die volgens de aangifteregels in box 3 vallen.
Vul alle drie bedragen in en bevestig de afbakening. Er is nog geen berekende uitkomst; dat betekent niet dat uw belasting nul is.
Is uw werkelijk rendement volgens de fiscale regels lager? Dat kan via uw aangifte 2026 tot aanpassing leiden. Deze tool berekent alleen het forfait en vergelijkt niet uw volledige werkelijke rendement. Bekijk de officiële uitleg en berekeningsstappen.
Waarom de schulddrempel verschil maakt
Een box 3-schuld is niet volledig aftrekbaar. Bij één persoon zonder fiscale partner is de drempel €3.800. Een schuld van €1.000 geeft dus geen aftrek in dit forfaitaire model. Bij €10.000 schuld blijft €6.200 aftrekbaar. Die aftrekbare schuld wordt zowel bij de rendementsgrondslag als bij het forfaitaire schuldenrendement gebruikt. Alleen de schuld volledig van uw spaargeld aftrekken geeft een onjuiste uitkomst.
Dit betekent niet dat een extra lening of aflossing voor u voordelig is. Rente, risico en uw overige financiële situatie tellen ook mee. Deze calculator geeft geen advies om geld te lenen of vermogen te verschuiven.
Zo volgen de rekenstappen op elkaar
- Bereken het forfaitaire rendement per vermogenscategorie en trek het rendement op de aftrekbare schulden af.
- Bereken de rendementsgrondslag: bezittingen min aftrekbare schulden, niet lager dan nul.
- Trek €59.357 heffingsvrij vermogen af; de grondslag sparen en beleggen wordt niet negatief.
- Deel deze grondslag door de rendementsgrondslag en vermenigvuldig met 100. De algemene instructie van de Belastingdienst rondt dit percentage af op drie decimalen.
- Pas dit aandeel toe op het forfaitaire rendement. De indicatie geeft geen negatieve belasting of gegarandeerde teruggave.
- Bereken 36% belasting over het resulterende box 3-inkomen. Persoonlijke heffingskortingen zijn niet meegenomen.
Voorbeeld: €100.000 banktegoeden, geen andere bezittingen of schulden
De rendementsgrondslag is €100.000. Na €59.357 heffingsvrij vermogen resteert €40.643. Het belastbare aandeel is 40,643%. Het voorlopige forfaitaire rendement is €1.280; vermenigvuldigd met dit aandeel is het indicatieve box 3-inkomen €520,23. Tegen 36% geeft dat ongeveer €187,28 belasting vóór eventuele heffingskortingen.
Een kwalificerende schuld van €1.000 verandert dit voorbeeld niet, omdat die onder de schulddrempel blijft. De echte aanslag kan afwijken door definitieve percentages, persoonlijke omstandigheden en afronding op hele euro’s. De voorbeelden van de Belastingdienst ronden niet overal op dezelfde manier als deze centenindicatie.
Werkelijk rendement is een afzonderlijke vergelijking
De voorlopige aanslag 2026 houdt nog geen rekening met uw werkelijk rendement over het hele jaar. Als dat volgens de fiscale regels lager is dan het forfaitaire rendement, kan de Belastingdienst dit verwerken in uw aangifte 2026. Het gaat om de juiste fiscale berekening over uw relevante vermogen, niet uitsluitend om de spaarrente die op uw rekening binnenkomt. Deze tool maakt die vergelijking niet.
Heeft u een fiscale partner, bijzondere vrijstellingen, buitenlands vermogen met verdragsregels of een verandering in uw belastingplicht? Raadpleeg dan de officiële uitleg of een deskundige. Vul geen schattingen in alsof het definitieve aangiftewaarden zijn.
Bronnen en controledatum
Deze specifieke berekening en uitleg zijn gecontroleerd op 30 oktober 2026. Belastingdienst: voorlopige box 3-berekening 2026 beschrijft de percentages, peildatum, schulddrempel, rekenstappen en werkelijk-rendementroute. Controleer welke bezittingen en schulden in box 3 vallen.
Veelgestelde vragen
Is dit mijn definitieve box 3-belasting?
Nee. Dit is een indicatie volgens de forfaitaire berekening voor de voorlopige aanslag 2026, vóór eventuele persoonlijke heffingskortingen. Bank- en schuldpercentages zijn nog voorlopig. Uw aangifte, werkelijke rendement en persoonlijke situatie kunnen tot een andere aanslag leiden.
Welke schulden mag ik invullen?
Alleen schulden die volgens de aangifteregels in box 3 vallen. Vul het bedrag vóór de schulddrempel in. Deze tool voor iemand zonder fiscale partner trekt zelf €3.800 af. Een eigenwoningschuld in box 1 hoort niet in deze invoer.
Welke peildatum geldt?
Voor deze forfaitaire berekening gebruikt u de waarden op 1 januari 2026. Veranderingen later in het jaar verwerkt u niet zomaar als nieuwe peildatumwaarden. Voor werkelijk rendement gelden andere regels; dat rekent deze tool niet uit.
Welke bedragen en percentages gebruikt de tool?
Heffingsvrij vermogen €59.357 en een schulddrempel van €3.800 voor één persoon zonder fiscale partner. Banktegoeden 1,28% en schulden 2,70% zijn voorlopig; overige bezittingen 6,00% staat vast. Het belastingtarief is 36%. De definitieve bank- en schuldpercentages worden begin 2027 vastgesteld.
Wat als mijn werkelijk rendement lager is?
De Belastingdienst kan uw box 3-inkomen via de aangifte inkomstenbelasting 2026 aanpassen als uw werkelijk rendement volgens de fiscale regels lager is. Alleen uw ontvangen spaarrente vergelijken is niet altijd voldoende. Deze tool berekent het werkelijke rendement niet en voorspelt geen teruggave.
Kan ik deze tool met een fiscale partner gebruiken?
Nee, deze rekenhulp is bewust begrensd tot iemand zonder fiscale partner. Bij partners spelen gezamenlijke bezittingen, schulden, vrijstellingen en de verdeling van de grondslag een rol. Gebruik daarvoor de aangifte of de officiële uitleg met partnervoorbeelden.
Lees ook over belasting over fiscaal jaarloon en het voorbereiden van een toeslagenberekening. Deze afzonderlijke hulpmiddelen vormen samen geen volledige aangifte.